Nelson Mandela đã từng nói rằng:
“There can be no keener revelation of a society’s soul than the way in which it treats its children.”
(Không có thước đo nào rõ ràng hơn về linh hồn của một xã hội bằng cách nó đối xử với trẻ em.)
Lời nhắn nhủ ấy như nhắc chúng ta rằng trẻ em không đơn thuần là những sinh mệnh nhỏ bé cần được nuôi dưỡng, chúng còn là tương lai của xã hội. Thế nhưng trong nhịp sống vội vã của thời đại, khi con người mải chạy theo thành công và những giá trị vật chất, không ít trẻ em vẫn đang lớn lên trong môi trường thiếu an toàn, thiếu sự lắng nghe và bảo vệ. Những vụ bạo lực gia đình, xâm hại hay sự thờ ơ trước cảm xúc của trẻ nhỏ đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: liệu chúng ta đã thực sự bảo vệ quyền của trẻ em hay chưa?
Quyền trẻ em là những quyền cơ bản giúp trẻ được sống, được phát triển và được bảo vệ. Các em có quyền được chăm sóc sức khỏe, được học tập, được sống trong môi trường an toàn và được tôn trọng nhân phẩm. Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều trẻ em đã và vẫn đang phải chịu những tổn thương cả về thể chất lẫn tinh thần. Đôi khi, các em không được lắng nghe, bị áp đặt hoặc trở thành nạn nhân của bạo lực ngay trong chính môi trường tưởng chừng an toàn như gia đình hay trường học.
Nguyên nhân của thực trạng này bắt nguồn từ nhiều phía. Trước hết là nhận thức sai lệch của một số người lớn khi cho rằng trẻ em “còn nhỏ nên chưa cần được tôn trọng ý kiến”. Ngoài ra, quan niệm “thương cho roi cho vọt” khiến nhiều người nhầm lẫn giữa giáo dục và bạo lực. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và mạng xã hội cũng tạo ra những nguy cơ mới như bắt nạt trực tuyến hay việc trẻ em tiếp xúc với những nội dung độc hại mà chưa đủ khả năng tự bảo vệ mình.
Thực tế đã từng chứng kiến những câu chuyện khiến xã hội bàng hoàng, như vụ bạo hành trẻ em tại TP.HCM năm 2021. Một bé gái 8 tuổi đã phải chịu đựng những tổn thương nghiêm trọng trong thời gian dài mà không được phát hiện kịp thời dẫn đến hậu quả đáng tiếc. Sự việc ấy không chỉ dấy lên làn sóng phẫn nộ và xót xa mà còn là lời cảnh tỉnh đến mỗi người: bảo vệ trẻ em không là trách nhiệm của riêng gia đình, đó là một việc cần sự quan tâm và lên tiếng của cả cộng đồng.
Việc xâm phạm quyền trẻ em ngoài gây nên những tổn thương nhất thời còn để lại những vết hằn âm ỉ trong trái tim các em suốt chặng đường trưởng thành. Tuổi thơ vốn là khoảng thời gian trong trẻo và tươi sáng, nhưng khi bị phủ bóng bởi bạo lực, sự bỏ rơi hay thờ ơ, những ký ức ấy có thể trở thành nỗi ám ảnh dai dẳng đeo bám các em mãi về sau. Một đứa trẻ lớn lên trong sợ hãi và tổn thương rất dễ mất đi niềm tin vào chính mình, vào người khác và vào cả xã hội xung quanh. Bởi vậy, khi quyền trẻ em bị xem nhẹ, điều bị tổn hại không chỉ là tuổi thơ của một cá nhân, mà còn là tương lai của cả cộng đồng. Một xã hội thờ ơ với trẻ em hôm nay, sớm muộn cũng sẽ phải đối diện với những hệ lụy sâu xa ngày mai.
Việc bảo vệ quyền trẻ em không thể chỉ đặt lên vai một cá nhân hay một tổ chức, mà cần sự tham gia của cả cộng đồng. Gia đình phải là nơi nuôi dưỡng tình yêu thương và lắng nghe trẻ. Nhà trường cần xây dựng môi trường học tập an toàn, không bạo lực. Đồng thời, pháp luật cần được thực thi nghiêm minh để xử lý các hành vi xâm hại trẻ em. Quan trọng hơn hết, mỗi người trong xã hội cần thay đổi nhận thức, học cách lắng nghe và tôn trọng tiếng nói của trẻ, bởi các em không chỉ là đối tượng cần được bảo vệ, chúng là những cá nhân xứng đáng được quan tâm và thấu hiểu.
Một xã hội văn minh không được đo chỉ bằng sự phát triển kinh tế, mà còn bằng cách nó bảo vệ những thành viên yếu thế nhất. Khi chúng ta bảo vệ tuổi thơ hôm nay, chúng ta cũng đang gìn giữ tương lai của chính xã hội ngày mai.
Trích nguồn:
- L.S.Tùng. (2024). Bảo vệ và thúc đẩy quyền trẻ em – Thực trạng và giải pháp. Tạp chí Dân chủ và Pháp luật.
Bình luận